Laburo España: 250.000 ofertas de empleo

Espezial 7: II Congreso de l'Aragonés

Archibau en Notizias • Fecha: 16-07-2006 15:14:22

Un suenio feito reyalidat



Ayer, día 15 de chulio de 2006, estió a zaguera chornada d'o II Congreso de l'Aragonés. Como ya sabez, un día istorico.
En tenez un mui buen resumen en o blog: Estricalla!!

Michel Metzeltin, d'a Universität Wien y miembro numerario d'Österreichische Akademie der Wissenschaften. Uno d'os grans romanistas que i hai en o mundo y d'os millors baledors de l'aragonés. Charró d'a istoria de l'aragonés, relazions con castellano y catalán, causas de castellanizazión, prozeso de renaiximiento, l'actualidat, a importanzia d'o prozeso normalizador ta fer que no muera: "ya no se pueden fer luitas internas, no i hai tiempo". Una charrada machistral, prou que sí. Amás, dende CharrandoTB.com le faziemos una entrebista que podrez beyer toz.

Se nos dión as puntuazions de cada uno d'os componens d'a Sozcomisión Abaluadera y se leyó a lista de personas que quereban estar academicos. Dos nuebas personas:
Carlos Abril y Manuel Marqués.
Asinas que l'Academia prenzipió con una plantilla de 19 personas que esperemos baiga creixendo con l'azeptazión d'a chen que encara no ha dito que no.
A nota de prensa con as informazions de cada uno d'os miembros de l'Academia nuestra la podez leyer en:
Nota de prensa.

Dimpués, as botazions ta dezidir de fer u no l'Academia. Manolo Castán fazió un discurso tremendo, Chusé Inazio Nabarro, dimpués d'excurar a suya negazión d'entrar en l'academia por problemas personals, dizió parolas prou reprochables. Pero bueno, dimpués Pepe Lera nos emozionó con o suyo discurso (increyible), Dabi Lahiguera, Rubén Ramos, Lluis Xavier Flores continón con ixa ilusión. Santiago Bal charró sin mica bergüeña, Nagore leyó una carta tornando a repetir as suyas condizions (que ya s'eban discurtiu 1000 begadas y s'eba perdiu siempre por mayoría por estar istas intolerables). Dimpués d'o discurso (leyiu, qué triste) de Nagore, toz os congresistas tornón a reconoixer-le a suya importanzia, a pedir-le que azeptase d'estar en l'Academia y a rogar-le que lo pensase.
I abió más interbenzions, Michael Metzeltin (una mica influyiu por a suya unica fuen d'informazión) dezidizó de fer parte d'o parlamento sin saber guaire bien (normal, ye chen que sabe de muitas cosas ye en mil puestos y no ha puesto seguir o prozeso d'a nuestra Academia) o tema que trataba. Dimpués más opinions refirmando l'Academia, a faina de Chuntos y tot como Chabi Crespo y más. Manolo Castán tornó a charrar con ixe buen fer que nomás él tiene, con tranquilidat, animo conziliador, y sinzeridat, pedindo que os que s'eban negau de fer parte de l'Academia se lo tornasen a pensar. Y asinas asinas (perdón si m'he deixau a beluno)
Mesmo a muller de Nagore, sin permiso, defenzió in extremis a o suyo mariu.

Se fazión as botazions, toda la sala con nierbols, encara que cuasi toz os botos yeran SÍ.
O resultau estió fulminán:

- 105 a fabor de l'Academia de l'Aragonés.
- 23 negatibos.
- 5 en blanco.
- 1 nulo.



L'alegría plenó a sala, toz os congresistas en garras aplaudindo y os meyos de comunicazión cubrindo ixe momento unico en a istoria de l'araconés. S'eba aprebau a nuestra Academia, l'Academia de l'Aragonés ya yera un feito. Eba benziu l'optimismo, o buen fer y a responsabilidat de cuasi toz.

Dimpués una larga sesión de parabiens de cuasi 20 representans d'academias, institutos y unibersidaz europeas. (No m'acuerdo de toz, por fabor, qui los sepa toz que lo diga y lo meteré aquí).
Toz istos representans reconoixión esta nueba entidat y nos apoyón y afirmón que aduyarían y luitarían por l'Academia.

Dipués de toda ista zeremonia, Juan José Vázquez y Felipe Pétriz yeran enluzernaus de tot beyendo cómo éls no eban feito cosa.
Juanjo Vázquez, o primero, Bizeconsellero de cultura, tonró a repetir que treballaría o Gubierno de conchunta con l'Academia y dende ya prenzipiarían ista faina.

Felipe Pétriz, dimpués d'un discurso entre comprometiu y comediu, s'atrebió a dezir que pensaba fer que a unibersidat de Zaragoza dentrase en o prozeso fendo una Gramatica Historica de l'Aragonés y creyando una Catedra de Filolochía Aragonesa! Cosa que ya debría existir dende fa años pero que a incompetenzia d'ista chen no ha feito. Istas parolas de Petriz cuento que yeran fruito d'a "enluzirnazión" que l'eba causau toda ixa chen y personalidaz importans de meya Europa afirmando l'Academia y a bergüeña que a Unibersidat de Zaragoza no ese iu nian a una comunicazión.
Esperemos que cumpla as suyas parolas, encara como siempre, no me'n fido guaire d'ixos discursos. Con tot y con ixo, fa 3 años quí pensaba que podría existir una Academia de l'Aragonés?



En a Diputazión Cheneral d'Aragón se fazió a multitudinaria chenta con toz os congresistas, combidaus y bels miembros de l'Academia.



O día remató con una trobada de gaiters y baxada por Independendia dica a Plaza España. Dimpués a Nogará, y dimpués a o conzierto de Biella Nuei an que se charró de l'Academia y puyón a o eszenario bels miembros de l'Academia. Ta rematar, una actuazión d'os Diaples d'a Uerba.
Un día ta recordar.



Ista ye una nueba etapa, a etapa d'a ilusión y o treballo: YA YE O TIEMPO DE L'ARAGONÉS.

Escrito por Charrabís
(9) Comentarios • (0) ReferenciasBinclo pernanén


Referencias (URL para referencias)


Comentarios

  1. Os míos parabiens a toz os congresistas, en espezial a os que s'han comprometiu a estar academicos de l'aragonés y tamién a os que han refirmau con o corazón en a man un prozeso nezesario t'o futuro d'ista luenga amagada y cuasi perdida. Agora, sólo cal que o Gobierno d'Aragón faiga o treballo que le pertoca, pero ixo ye atro afer.

    Güe, talment se pueda chilar, estando en o zierto... L'ARAGONÉS NO MORIRÁ MÁI!!!!!

    el Beto Co!™ — 16-07-2006 17:05:00

  2. Norabuena a toz y a asperar con toda la ilusión d'o mundo que l'Academia empezipie a treballar y se torne en a referenzia lingüistica ta toz. Asperemos que as instituzions aragonesas, a curto plazo, beigan que o prozeso de recuperazión d'a nuestra luenga no tien camín de ritorno. Que ixa Academia, con o suyo buen treballo y a suya autuazión responsable, nos represente a toz nusatros y en sigamos orgüellosos.

    Ye zierto que s'ha feito tot o que s'ha puesto, y dica zaguera ora, ta que barios istoricos de l'aragonés, como Nagore, Nabarro u Chesús Vázquez, dentren en a Academia. Yo lo he intentau, porque creigo que ye chusto y pueden alportar muitismo. Pero tamién ye zierto que cal reblar de begadas en beluns d'os nuestros planteyamientos, anque ixo no nos cuaque cosa, ta que bi aiga una endrezera común.

    Encara aspero que, con o tiempo, se trobará un consenso más amplo. De todas trazas, con as nuebas incorporazions, l'Academia ya ye una Academia coderén y tamién tien os suyos lingüistas de balura, anque tanto m'ese cuacau que i figurasen os mayestros Nagore, Nabarro y Vázquez. Tot s'andará, porque istas personas aiman l'aragonés con tot o corazón. Tot ye apañable si bi ha buena boluntá.

    Yo, por a mía parti, doi por feito que l'Academia me representa y ye a mía Academia, como creigo que representa a la inmensa mayoría. Con un poquet más de dialogo, en o esdebenidero, i seremos toz. Ista ya ye y será l'Academia de toz, anque por agora bi aiga beluns que tiengan una posizión un poquet diferén y se mantiengan un poquet a o marguin.

    Academicos, os que queremos que l'aragonés progrese, os que anque querésenos no podríanos albandonar-lo sin sentir una punzada de chelo y olbido y tristura infinita, queremos que nos representez, que faigaz o buestro treballo dignamén, que nos sirbaz de guida y de referenzia. Tos femos confianza.

    Á, y asperemos, y asinas será, que as estadisticas "ironicas" sobre as posibles eszisions en o nuestro mobimiento que fiqué fa poco, sigan ixo, una brometa ironica. Que no sigan nunca una reyalidá.

    Lanaxa — 16-07-2006 22:24:09

  3. Ye a nuestra academia. O consenso no ye nunca unanimidat, y tampo no sería d'alcuerdo con dreitos a beto. Ye lo masimo que se puede aconseguir con as condizions que i eba.

    nomas nos fixamos en lo que no i hai, pero ¿Y lo que i hai?

    Tota la bida quexandonos de que os chesos en pasaban, y agora que i son, ya no lo baloramos.

    Tota la bida dizindo que os conzellos de os puestos aragonesofablans en o pasaban, y agora que se i amanan no lo baloramos.

    Tota la bida dizindo que mancaba implicazion de os patrimonials y agora i hau dezenas y dezenas d'ellos que han siñau lo manifiesto no lo baloramos.

    Lo que no podemos asperar que un Gobierno que ni sisquiera reconoixe l'aragonés, de bote y boleyo faiga una Academia con medios y gran presupuesto (remerar as condizions en uqe se fan as clases d'aragones en ixes colechios de l'altoaragon ta bier que ye l'intrés de o gobierno d'aragón).

    Ye bien no aconformar-se con loq ue i hai, pero tampo no estar siempre despreziando lo que se tienen y s'ha aconseguiu. Balorar mas a os que no i son que a os que i son; porque lo que feremos ye que os que i son no se sientan baloraus (siempre chemecando por os que no i son) y que a la fin se'n baigan, y no i seigan ni os que no i yeran a l'empieza y os que i yeran se'n baigan.

    M'han dito que dende charrandotb quieren fer una serie de reportaches que nos amanen a la presona y a la biografia de es academicos, ta que los conoixcamos toz y no seigan como ha pasau dica agora, que os mas representatibos de l'aragonés parixeban dioses posaus en una atalaya dende a que dictaban as suyas normas a la resta de os mortals.

    Fablapensador — 17-07-2006 11:01:36

  4. http://www.abc.es/20060714/nacional-nacional/comun...

    Dica en o ABC — 17-07-2006 13:00:14

  5. Fa goyo de beyer as notizias de l'academia en o 20 minutos, en o metro, en o que...
    Dende güe tenemos una referenzia fija a la ora de charrar de l'aragonés: agora no cal que o triballo firme de totz y que o gubierno mos aduye en ista corrida que plega d'escomenzipiar.

    A plantar firme!

    Choben — 17-07-2006 17:27:57

  6. ¿Intentará la academia (como todas las academias) potenciar una versión unificada del aragonés? Porque eso sí que sería una invención comparable a la del batua. Y no sé si el proyecto lingüístico del País Vasco es algo a imitar precisamente, claro que además sería imposible. En cuanto a la academia, ¿no faltan filólogos importantes? ¿Es resultado de los desencuentros con la Universidad? Desde luego haría falta un terreno común con la Universidad, en la forma de un Instituto o algo así; Academia... bueno, una academia es una entidad política, es una visión patriótica o sentimental, más que científica, de la lengua.

    JoseAngel — 18-07-2006 12:51:47

  7. JoseAngel, as fins de l'organismo rezién constituyiu son, seguntes os suyos estatutos aprebaus en o Congreso:
    "Son los fines de la Academia:
    1. Investigar todas sus manifestaciones orales y escritas.
    2. Inventariar y actualizar su léxico.
    3. Fijar su toponimia y onomástica.
    4. Investigar y formula las leyes gramaticales, ortográficas y fónicas del aragonés en todas sus modalidades.
    5. Fijar, desarrollar y mejorar la variedad estándar.
    6. Defender y promover al aragonés en todas sus modalidades, así como velar por el respeto a los derechos lingüísticos de sus hablantes."

    A fin 5ena fa referenzia á o que tú dizes. A nezesidá d'una bariedá estándar ye un tema que puede discutir-se (yo no en tiengo dandalos, pero ye esclatero que puede pensar-se o contrario). Me pienso que mesmo si piensas que no ye nezesario ni posible, as atras 5 fins, ya dan sentiu y chustifican a creyazión d'ista Academia, o como quiera que se diga á a fin.

    En cuanto á l'UZ, barios d'os suyos profesors d'o depto. LGH son estaus embitaus á fer parte d'a Academia (y encara son en a lista aprebada por o congreso), y a presentar ponenzias en o Congreso. Á la fin, han refusau ambas cosas.

    Creigo que ye una error (y me fa pena, como profesor d'ista mesma unibersidá, anque en atra demba bien diferén) ista autitú, y quedó bien patente en a sesión cultural, an con representans de 18 instituzions academicas internazionals y bels d'o mayors esponens europeus d'a romanistica, a unibersidá de Zaragoza no iyera. Bueno, o Rector clausuró o congreso, pero ixo estió más bien testimonial.

    En referenzia a o "terreno común" que proposas, o Rector anunzió que se creyaría una Cátedra (como colla de treballo) de Filolochía Aragonesa, con partezipazión d'a Unibersidá así como d'atros coleutibos esternos. Ixe puede estar o "terreno común".

    parricero — 18-07-2006 15:25:15

  8. Pues sí, convengo contigo en que es bastante raro y bastante triste, parricero, lo de la Universidad. Extraño que tenga que salir del propio Rector lo de potenciar una línea de trabajo de Filología Aragonesa, y del impulso que le da la gente desde fuera. Un saludo.

    JoseAngel — 18-07-2006 18:26:18

  9. A Unibersidat en estos momentos ye un nido de gripias. Y no parlo de Filolochía parlo de TOZ os departamentos. As becas, as aduyas, as imbestigaziosn, as plazas y en tot bi ah un trafico d'influyenzias (mesmo fabors secsuals) que ye bergüeñoso.

    Muitos ban aconseguir a suya plaza cuan a esclatadura funzionarial de os 80 y asinas s'han quedau sin fer imbestigazión ni cosa.

    Pos tot este trafico d'influyenzias encara ye pior en a Facultat de filosofía y Letras. As istorias de Filolochía franzesa son increyibles (ta fer un filme)

    Y o nuestro quiesto Dep. de Filolochía Ispanica ye parellano. Zitaban en os suyos textos as fichas de Moneva y no las eban ni buscau, tienen dialectos birchens a una ora de l'auto y ni se i han puyau (ixo sí ta estudiar a nobela brasileña de os años 40 pa ixo sí se pillan l'abión, cao una buena beca y t'a Rio de Janeiro a bailar samba).

    Tienen rebistas de filolochía en o sotano de do son que ni las han consultadas (Boi demandar-ne una y no teneba ni as pachinas ubiertas, y dimpués s'atriben a dizir que en os años 20 denguno no s'intresaba por l'aragonés).

    Ye dizir, prous guerras intradepartamentals tienen (mas que mas cuan beyen a dificultat d'enchufar a os suyos fillos, y que a lo millor o fillo d'un profesor unibersitario rematara treballando de mozo almazén en PLAZA) como ta que i dentre una nueba aria d'o saber, a FILOLOCHIA ARAGONESA pero con mayusclas, ixa que diziba Alvar ."Un texo de Argensola en castellano, por muy nacido en Aragón que fuese, no es FILOLOGIA ARAGONESA".

    Si pro tienen con as suyas barallas, ye imposible que i dentre nueba chen a sacar-les trozos de o suyo pastel u a meter-les en un compromís con a comprobazión de que han dixau arias enteras d'o saber sin imbestigar y a la suya suerte.

    O departamento de a Zorraquino de motu propio no ferá cosa.

    Fablapensador — 19-07-2006 10:41:21


Comentar



Recordar datos