Laburo España: 250.000 ofertas de empleo

Espezial 6: II Congreso de l'Aragonés

Archibau en Notizias • Fecha: 15-07-2006 00:18:43

A consolidazión en a Uesca nuestra



Prenzipio o resumen con una mui buena notizia que nos plena a toz de goyo.

Pilar Benítez y Óscar Latas han azeptau estar academicos de l'Academia de l'Aragonés.

Ye a saber, os academicos que en serán con seguridat son, a día de güe, istos:

- Anchel Lois Saludas (Barré)
- Juan José Lagraba
- José Lera
- Quino Villa
- José María Satué
- Ana Tena Pui
- Manuel Castán
- Chabier Lozano
- Chusé Aragüés
- Roberto Serrano
- Juan José Segura
- Rafel Vidaller
- Fernando Romanos
- Francho Rodés
- Fernando Sánchez
- Óscar Latas
(nobedat)
- Pilar Benítez (nobedat)

En total, 17 academicos (seguros por agora)que prou que pueden fer un buen equipo de treballo ta prenzipiar con l'Academia, encara que con o tiempo puedan, as personas propuestas que a la fin refusasen, tornar a dentrar-ie.
Con tot y con ixo, torno a felizitar a istas personas y, conoixendo-los a toz, asegurar que fan un mui buen equipo de treballo que dende a bariedat podrá plegar en acuerdos.

RESUMEN D'A CHORNADA

Encara que he perdiu a carpeta an que me iba apuntando tot, miraré de fer-lo o millor que pueda. Si me deixo bella cosa mui mui importán, ruego que me lo digaz.

Aprobeito ta comentar que o equipo de Charrandotb.com y chen que quiere aduyar y partizipar en o prochecto somos grabando TOT o congreso con dos camaras: una fixa y un atra móbil. Asinas que prou que amás d'os resumens y notas de prensa podrez, qui no lo beigaz, sentir y beyer o congreso en os resumen que en faimagos por internet en a nuestra web.

Tos recuerdo tamién que Choben en o suyo blog: Estricalla!!, tamién i ye fendo un seguimiento d'o II Congreso de l'Aragonés. Mui bien feito, por zierto.



S'ha inaugurau a sesión y han prenzipiau as ponenzias.

Francisco Fernández Rei, d'a Universidade de Santiagoy l'Instituto da Língua Galega ha parlau d'a istoria d'o galego, o mobimiento de imbestigazión y esfensa y cómo, fa 100 años, prenzipió o recorriu d'a suya normalizazión de traza formal. Os galegos, seguntes nos ha contau, han teniu muitos problemas d'eszisions, luitas graficas, barallas personals y tot ixo (estoi que como en a resta d'academias encara que no lo digan) y tamién ha contau cómo treballan agora de conchunta con o Instituto da Língua Galega. Amás d'abanzar as futuras publicazions y imbestigazions.

David Grosclaude, presidén de l’Institut d’Estudis Occitans, ha parlau d'a reyalidat sozial, politica y mediatica de l'oczitano. D'os suyos problemas por o dialectalismo, d'a relazión luenga-dialecto, d'os metodos ta resolber-lo, d'as publicazions, radios y papers que i hai en oczitano y d'o problema d'a manca de profesionals paraus ta treballar como periodistas en oczitano.

Óscar Latas y Pilar Benítez han charrau dende un punto más soziolingüistico d'as perzepzions, caracteristicas, comunidat y pensamientos d'os ansotanos. D'a suya poblazión y o estau de l'aragonés, d'a conzienzia que tienen que os dialectos de l'aragonés son "chermans feitos en a mesma fornada" (u bella cosa asinas, que lo foi de memoria) y d'a nezesidat de continar enta debán.

Fernando Sánchez ha charrau d'o estudio fundo que ye fendo chunto con Guillén Tomás de l'aragonés d'Agüero, d'as caracteristicas d'iste tano foneticas como morfo-sintacticas asinas como d'a nezesidat de fer un estandar basau más en estos parlars meridionals, mui regulars y comuns, y deixar de una begada dezaga os localismos que se feban serbir dica agora. Ye dezir, una charrada curta pero densa en a que s'ha descrito tot o suyo estudio de muitos años.

Chorche Díaz nos ha parlau d'a nezesidat d'unas normas graficas diferens si se quiere fer que toz os dialectos de l'aragonés se i sientan representaus. Tot isto prenendo d'exemplo o benasqués, modalidat bien diferenziada d'a resta de l'aragonés que ha menester de bels cambios en a grafía de l'aragonés ta refleixar-se-ie. Una propuesta ortografica tradizional que opta por o progresismo.

Guillermo Camallonga ha parlau d'as posibilidaz de plegar a o bilingüismo deseyable de l'aragonés por meyo d'una serie de propuestas y linias a seguir asinas como d'o modelo catalán. Fendo un repaso por a situazión actual y o futuro marco lingüistico de treballo grazias a l'Academia que s'establirá ya maitín (encara no me lo creigo, qué momento istorico).

Natxo Sorolla ha charrau d'a situazión d'as luengas aragones, castellano y catalán en bellas zonas d'estudio an que combiben. D'as interferenzias, datos estadisticos, prebisions que se'n puede sacar (que i hai buena beta) y una balorazión d'a situazión de diglosia de l'aragonés que prou que cal soluzionar.

Henrike Knörr, de l'Euskaltzaindia y Euskal Herriko Unibertsitatea nos ha parlau en a suya ponenzia d'as caracteristicas d'o euskera, d'a suya eboluzión, dialectos y conserbazión, d'a progresión que se ha feito en a suya ortografía, d'os problemas ta chuntar a toz os dialectos en una luenga mai y d'os nexos que ista luenga teneba con atras como l'aragonés en a parte de Roncal.

Ta rematar, s'ha agradeixiu o refirme d'o manifiesto a buena cosa d'instituzions, consellos y comarcas. S'ha leyiu, y s'ha contau con a presenzia de representans de muitos conzellos, de l'alcalde de Uesca y d'o presidén d'a Comarca d'a Plana de Uesca qui han feito discursos en fabor d'a "nuestra lengua" y d'a nezesidat de protecher-la como cal.

Bueno, isto ha estau tot: a consolidazión d'o prozeso con l'apoyo o consello d'atras academias y una begada más un día de bictoria de l'aragonés por tener tantos refirmes. Esperemos que maitín tos pueda contar buenas notizias y que l'Academia se faiga como cal, con una mayoría de congresistas que deseyan un millor futuro ta la luenga, con o A L'ACADEMIA DE L'ARAGONÉS!!!



Grazias a toz. No podemos reblar.

Escrito por Charrabís
(9) Comentarios • (0) ReferenciasBinclo pernanén


Referencias (URL para referencias)


Comentarios

  1. Entre os alcaldes u autoridaz y sin sacar-lis merito a denguno, creigo que ye importán resaltar-ne, que i yera Antonio Cosculluela (Alcalde de Balbastro y Presidén d'a DPU), Fernando Elboj (Alcalde de Uesca) y Guirao por l'achuntamién de Benás. Lo de Benás ye o segundo refirme que mos fan. No digo que firmón o manifiesto porque se diz en a web.
    Grazias por a cronica y os tuyos animos, Charrabís.

    Milorcha — 15-07-2006 01:06:03

  2. Muitas grazias, Milorcha! Yo ni sabeba os nombres ni me'n ese puesto acordar sin as notas. A berdat ye que dimpués d'unas oras beyes como ha estau un acto bien importan iste de güe, con tanta personalidat chunta apoyando-nos.

    Continaz asinas, lo fez chenial.

    Charrabís — 15-07-2006 01:17:05

  3. Bueno, como diz a canta de mallacán que se fa serbir en o "spot" d'o segundo congreso: "maitín un nuebo amanixer ta toz y todas..." (bueno, paro cuenta de que ya no ye maitín, sino que ye güe...).

    Fa goyo de beyer cómo tot isto contina entabán (a pesar d'os barraches de zaguera ora), y cómo s'espresan opinions y trazas de pensar bariadas, en atras academias y mesmo en o caso de l'aragonés... sin que ixo supose garra problema.

    Choben — 15-07-2006 01:30:54

  4. Yo tamién estoi ilusionau por a situazión de l'aragonés. Pero me cuacaría que maitín, en a lista d'academicos, bi ese más goyosas "nobedaz ". Ye zierto que más enta debán siempre podrán dentrar en l'Academia nuebos academicos-lingüistas que por agora no i son. Porque Chuntos por L'Aragonés se planteyó en primeras como una apuesta por a unidá.

    Si a la fin d'o Congreso, a pesar d'o desgaste que suposa tot o prozeso, encara bi una una considerable unidá, allora Chuntos abrá estau tot un esito. Pero si dimpués d'o Congreso y de tot o prozeso se produze una fractura importán en o mobimiento en esfensa de l'aragonés, allora tendremos un fracaso, a pesar d'as aparienzias. Por ixo, yo socheriría que se fese un "tour de force", que se dialogase y se dialogase dica zaguera ora si estase menester ta plegar a o mayor consenso posible. Lo millor sería que o Congreso rematase con una ideya de consenso y de reconziliazión. Ya bi abrá tiempo dimpués ta retaliniar detalles y ta negoziar. Porque toz abremos de reblar en belún d'os nuestros más quiestos planteyamientos. Pero agora nos cal ilusión, nos cal unidá, nos cal consenso.

    Si o Congreso rematase con ista ideya sería un fracaso:

    Sla : 6%. Con a suya ortografía. Ban por libres. Y tienen dreito a fer-lo.

    Nogará, Ligallo, bels patrimonials, atros... : 60% . A mayoría de l'Academia, por suposau pensando en rebisar a ortografía a curto plazo.

    Nuclio importán d'o Consello: 34% . Contina con o Consello Asesor, contina con a ortografía fonolochica, relazión equilibrada entre estándar y dialeutos. Prene muito en considerazión os alazez d'a istoria d'a luita por a l'aragonés y no en renunzia, y en fa bandera. Y cuenta con muitos más charradors patrimonials que no nos pensamos.

    Si rematamos con ixa ideya dimpués d'o Congreso...

    Por ixo yo deseyo isto, a mayor unidá posible, dialogo dica l'ultimo inte, reblar un poquet toz.

    Yo deseyo isto como a ideya final d'o Congreso:

    A fabor d'a unidá y d'as menos eszisions posibles: 90%.

    A unidá fa la fuerza, isto ye una reyalidá, no solamén un dito. Y l'aragonés no puede sobrebibir con tres endrezeras independiens, cadaguna zeprenando ta un puesto diferén. Si bi ha unidá, bi ha esdebenidero. Si no aconseguimos ixa unidá, no ne b'ha de futuro.

    Que o Congreso remate con o mayor d'os esitos, con o mayor posible consenso. Que siga, a la fin, recordau como lo Congreso d'o Consenso y no d'o disenso. Toz a una, salbaremos l'aragonés.

    Lanaxa — 15-07-2006 01:43:40

  5. Cuento que cuan arribe o momento de fer a chicota istoria d´iste II Congreso de l´Aragonés, y d´a creyación (mui posible) d´una Academia (a primera!) ta ista lengua... s´habrá de recordar o papel que chugoron os Chemecos d´as Parolas.

    Más de 300 visitas en un día ye muito ta l´aragonés.

    Enhorabuena a os Chemecos, enhorabuena a tot l´aragonés, que mira de recuperar un futuro que nos pensabamos que ya no nos perteneixeba.

    ixeya — 15-07-2006 02:03:46

  6. Lanaxa, no se de do sacas ixe 34% d'o nuclio importán de o Consello. Ni creigo que ixe nuclio seiga tan importán, ni que plegue en un 34%. Oscar Latas plega de dizir que sí, y ye do o consello (l'unico que ye fendo imbestigazión reyal en zagueras).

    Creigo que a situazión encara ye millor que no i metes (lo soi dizindo sin carrañar-me ni cosa, que lo soi releyendo y fa la impresión que lo digo esturruzau).

    fablapensador — 15-07-2006 15:18:55

  7. Fablapensador, grazias por a tuya cordialidá, porque ye asabelo de sano opinar toz sin encarrañar-nos dengún.

    Cuan he meso os tantos por zien (lo que no ye zientifico, solamén ye una estadistica "ironica") no me referiba tanto a os componens porzentuals que pertocan a las diferens collas en relazión con os academicos que han azeutau, sino más bien a la situazión en a que puede quedar o mobimiento asoziatibo dimpués d'o Congreso si no bi ha un zaguer esfuerzo por trobar o consenso nezesario.

    Ye dizir, puede dar-se una atra eszisión en o nuestro mobimiento d'esfensa de l'aragonés, y a situazión d'as diferens collas, ipoteticamén, podería muito bien quedar prou amanada a la qu'he socheriu. Ye zierto que no estará una eszisión buscada por dengún, pero bi ha abrá una atra dibisión de feito. Yo opino asinas, Fablapensador.

    Chuntos por l'Aragonés por bella cosa se clamaba, y se clama, asinas, "Chuntos", porque bi eba una boluntá d'ir toz de conchunta. Si ixo no se produze asinas, allora astí, ta yo, bi ha un fracaso, a lo menos parzial. No deseyaría dizir qui ye os culpable, u os culpables, ye posible que no ne b'aiga, de culpables, simplamén a eboluzión d'a dinamica d'o prozeso nos ha lebau ta iste punto. Ye un punto d'un desalcuerdo que cal
    reconoxer y prebar de meter apaño antis que siga tardi.

    Ye muito posible que un nuclio considerable d'o Consello no s'integre en l'Academia, que siga o suyo camín con a suya grafía, con o suyo Consello Asesor, con o suyo prestichio. Aquí se puede produzir una dibisión de dimensions considerables. A SLA, l'Academia no reconoxida ofizialmén (NOGARÁ, FABLANS, CHESOS, BELS MIEMBROS D'O CONSELLO, ATROS...) Incluso ye posible que o prozeso pueda dinamitar de bez a coesión d'o mesmo Consello, dica agora la guida y o referén zientifico d'o mobimiento en esfensa de l'aragonés.

    De todas trazas, independienmén de l'Academia, o libel zientifico d'os interbiniens y d'as charradas ye estau alto. Ixo por sí mesmo ya chustifica istas chornadas. A creyazión de l'Academia ye tamién un feito muito, pero que muito importán, anque por agora no tienga reconoximiento ofizial. Pero bi ha bella cosa que ya he menzionato que me dixa un regusto aspro.

    Un regusto aspro. O regusto de que ya no estamos "Chuntos". Por ixo, en a pachina web d'o Consello, en o binclo que bi ha en a portalada enta "Chuntos" mete:

    Chuntos por l'Aragonés...

    Ya sé que a lo millor ixos tres puntos no son intenzionaus, ya sé que ye una aneudota minima, ya sé que en a intinzión de qui meteba ixos tres puntos de seguro que no bi eba deseyo de cosa, pero...

    Con tot y con ixo, anque siga sin intenzionalidá, ixos tres puntos, ta yo, dizen muito:

    Chuntos por l'Aragonés...

    Sisquiera estemos chuntos, porque, si no ye asinas, cualcosa ha fallau.

    Millor asinas:

    ¡CHUNTOS POR L'ARAGONÉS!

    Lanaxa — 15-07-2006 16:16:38

  8. Como te prometiéi m'hi mirau l'espezial d'o Congreso i m'hi quedau enluzernau. Yes una maquina y t'almiro y t'embidio, compañero Charrabís. Contina porque l'aragonés nesezita chen como tu. Bel diya dezidiéi dixar de fer as cronicas, no me repiento miaja porque empezipiei un camín y güe beigo con goyo que han amanexiu muitos más diyarios que no pensabai.
    Sin dembargo, premíte-me adibir un chiquer comentario a iste articlo tuyo.
    Que Chabier Tomás diría que no, yera platero. Que Marta Marín diría que no, se sabeba porque prou tiene a moza (tiengo familia y sé lo que me digo). Pero Chusé Inazio m'ha dixau difuera de puesto.
    El ha dito que no puede izir sí a una academia an que no i ye o suyo mayestro, Francho Nagore (antimás d'atras enchaquias). Yo hi botau que sí, no ye un secreto, pero me fa duelo no trobar en ella a o mayestro mio, Chusé Inazio.
    Prou que sabes, Chusé Inazio, que o nuestro mundo no ye prezisamén una badina d'augua calma. Si yes canso, escaldau, cremau u socarrau (sólo tu sabes en qué mida) me pienso que no ye cualcosa nuebo sino fruito de tantas añadas de luita. No comparto os tuyos motibos, pero te rispeto. Tamién tu tiens dreito a discansar, anque mos deixes una miajina coixos.
    Pero, amigo mio, yo que te demandé que me presentases en o Consello por lo que representas ta yo, iste mismo no reblará en demandar-te que tornes a iste mundo d'abarrenaus, enluzernaus, saputos de café y, en cualsiquier caso, de chen que quiere d'una traza u atra a ista chiqueta luenga nuestra espiazada.
    Yo no me cansarei nunca de demandar-te: biene, Chusé Inazio, biene astí en do l'aire sofla ta sobater as fuellas d'os árbols.

    Artal Bergusa — 16-07-2006 09:43:00

  9. A la fin os nuestros mayestros son aquellas personas que comparten os nuestros ideyals y no reblan. Yo no doi guaire importanzia a si belún escribe en aragonés como yo u escribe con una atra ortografía. Ixo rai!

    Si Nagore ye o mío mayestro, como tamién Nabarro, como tamién Fernando Romanos, y como atros, ye porque no han reblau nunca en a suya empenta por dignificar l'aragonés. Durante iste año en que ha esistiu CHEMECOS, Charrabís ye estau o mío mayestro, como lo yera Guineu con o suyo Rimat/Rimau. As zircunstanzias d'a bida a begadas no fan posible continar con os nuestros suenios como querésenos, u bien prenemos atras endrezeras ta luitar por ellos. Con tot y con ixo, yo almiro a la chen que no rebla. Si una persona luita por un ideyal noble que yo comparto, y ye antiparti una persona compasiba con atras personas, con as suyas debilidaz y defeutos (porque toz en tenemos asabelos de defeutos), alabez ta yo ixa persona ye o mío mayestro. Uno siente un respeto granizo por o suyo mayestro, ye a guida que nos aduya a luitar con rasmia cuan as fuerzas se fan más febles, cuan trobamos barraches.

    Si belún no rebla en un ideyal noble que nusatros compartimos ye o nuestro mayestro. Poco importan cuestions d'ortografías, d'asoziazions, de cosetas que en o fundo no son as prinzipals.

    Charrabís, yes estau mayestro de yo en ista añada de treballo cutiano por l'aragonés, porque en ista añada no has reblau. Y tan y mientres treballes por l'aragonés en iste blog u en atro quefer diferén por l'aragonés serás o mío mayestro y o mío eroe.

    Toz podemos estar mayestros. Pero muitos, y me meto como exemplo, emos reblau con o paso d'o tiempo, y por ixo no somos mayestros ta dengún.

    Ser un mayestro ye una gran cosa, que belún respete a bella persona como una luminaria, como un modelo.

    Si en o mundo de l'aragonés no rebla la chen, o futuro ye gran. Y parixen importans ortografías u cosetas d'ixa mena. Y ziertamén lo son en buena mida. Pero no son as dezisibas ixas cosas, en o fondo, anque dizir isto parixca una barbaridá.

    O importán ye que bi aiga eroes en o mundo de l'aragonés. Un eroe ye belún que no rebla en a busca d'un ideyal gran y noble. Lo demás ye aczesorio, importán, pero aczesorio.

    Chuan Chusé Bielsa

    Chuan Chusé Bielsa — 16-07-2006 12:57:47


Comentar



Recordar datos




LaInformacion.com lainformacion.com - Medio Oficial de los Premios Bitacoras 2009