Laburo España: 250.000 ofertas de empleo

Espezial 5: II Congreso de l'aragonés

Archibau en Notizias • Fecha: 13-07-2006 20:54:17

A sabor d'a ilusión y a faina bien feita



Güe, día chuebes 13 de chulio d'o 2006, ha prenzipiau este acto istorico tan esperau dende fa 30 años que suposa un nuebo chiro de l'aragonés: o II Congreso de l'Aragonés: o chiro enta un futuro millor.
He de reconoixer que me fa mui contento de poder escribir estas líneas aquí. Esto ye, ta una persona que creye y treballa por esta luenga, una fita mui importán que dende que prenzipió, badín vadiando, ha puesto arribar a estar una reyalidat.

RESUMEN D'A CHORNADA

A las 9:30, en o salón d'actos d'o Gubierno d'Aragón, Juanjo Vázquez, Bizeconsellero de Educazión Cultura y Esportes, en representazión de Marcelino Iglesias y s'ha leyiu a carta d'o Presiden d'Aragón. Ha parlau d'a nezesidat de salbaguardar l'aragonés y promober-lo asinas como d'a suya importanzia, ha deixau claro que, como caleba fer en o discurso ofizial, o Gubierno d'Aragón no tiene cosa a beyer con este prozeso y mesmo ha aclarau o tema legal. Pero a l'inte ha reconoixiu que tanto o Gubierno y l'Academia abrán de treballar chuntos, y malas que se constituiga l'Academia, prenzipiará esta dinamica de treballo.



Dimpués, Manolo Castán, o Presidén de Chuntos por l'Aragonés ha feito un repaso d'a faina d'a Comisión Organizadera, de totz os suyos logros, y d'as nezesidaz que en cara i hai por debán. Con él, feban parte d'a mesa Fernando Sánchez, Chusé Inazio Nabarro y Francho Beltrán.

Joan Veny i Clar, de l'Institut d'Estudis Catalans y Universitat de Barcelona, ha charrau d'a istoria d'a normalizazión catalana y de l'actual preocupazión por fer coexistir sin minusbalorar os rechionalismos con a norma, establindo dos normas: una oral y un atra escrita.

Peire Bec, de l'Université de Poitiers, Institut d’Estudis Occitans y Association Internationale d’Etudes Occitans, ha charrau d'a situazión d'o gascón, as diferenzias entre este dialecto y a resta de l'oczitano, en ha dito bels exemplos y dimpués ha charrau d'as coinzidenzias romanicas y pirenencas con l'aragonés, catalán y mesmo castellano, y ta rematar ha feito constar cómo funziona o sistema grafico de l'oczitano y as suyas caracteristicas.

Miguel Ramos Collada, Bizepresidén de l’Academia de la Llingua Asturiana y d'a Universidá d’Uviéu, ha charrau d'a istoria de l'asturiano, d'a suya literatura, d'a suya sustituzión por o castellano y de la suya actualidat amás d'explicar as fainas de l'Academia.

Bernat Joan, eurodiputau actualmen, ha charrau d'as academias y funzions, d'a grafía, d'a nezesidat de dotar a l'aragonés d'esta Academia y d'instituzionalizar a luenga.

Artur Quintana ha charrau de l'aragonés de Sercué (ixa parla de l'aragonés tan bonica y de bez tan rara) y d'as suyas caracteristicas: sonorizazions, conserbazión d'as oclusibas sordas, sintaxis y ha rematau con a situazión d'ixa parla, ya cuasi muerta por desgrazia.

Rosa Berceo ha parlau d'a situazion soziolingüistica de l'aragonés d'Ayerbe. De cómo cal abordar o problema d'a manca de reconoixminiento d'os mesmo parlans, y d'a posibilidat de poder, encara, conserbar esta modalidat.

Lluis Xavier Flores y o suyo acompañán han charrau d'a eboluzión frafica dende a tradizión mediebal dica l'actualidat que se fa serbir una norma fonolochica coinzidente como fan o extremeño u l'andaluz. Y ha señalau as diferens propuestas graficas actuals, dica a zaguera d'a SLA. S'ha decantau por que cal un cambio enta una grafía más tradizional y coderén.



A la fin, s'ha feito a botazión d'o estatutos d'a futura Academia de l'Aragonés. Ántes con un chicot debat an que bel par de congresistas han feito alegazions y criticas d'o prozeso y tot; pero a resta de congresistas chunto con os "pesos pesaus", con unanimidat, lo han defendiu contundenmen refusando una por una as acusazions y esclareixendo a berdat.

Pasau sin problemas ixe inte de discrepanzia, as botazions s'han feito con normalidat y o resultau ha estau abrumador con un refirme inigualable que ha remarcau a fe y unidat mayoritaria en l'Academia:

- 101 botos a fabor d'os estatutos.
- 8 abstenzions.
- 15 en contra.

Tot s'ha rematau con una autentica obazión, plena d'ilusión y estusiasmo de toz os congresistas en a sala.



Quiestos lectors y amigos:
PAREIX QUE O SOL NAIX D'ENTRE AS BOIRAS.

Escrito por Charrabís
(9) Comentarios • (0) ReferenciasBinclo pernanén


Referencias (URL para referencias)


Comentarios

  1. Moltes felicitats!

    ranciolí — 13-07-2006 22:50:42

  2. Parixe, por as tuyas informazions, que o Congreso se desarrolla de trazas prou positibas. Nos en podemos felizitar, sin denguna duda.

    Anque sé que en buena parti no yes d'alcuerdo con yo, y te respeto y en buena mida te repleco si prebo d'estar en bella mida empatico, Charrabís, torno a insistir:

    ¡Qué lastima, pero qué lastima que en ixa lista no i sigan Francho Nagore, Chusé Inazio Navarro, Latas u Biec, por exemplo, u M.A. Palacín! Sobretot me mancan os tres primers, anque os atros tamién son igual de nezesarios. Tamién estaría a fabor de que i fuesen chen como Chusé Raul Uson, por exemplo, un luitador por l'aragonés como bi ha pocos, y con un conzeuto d'el que ba enta la modernidá y o internazionalismo, y no tanto enta o iperdialeutalismo.

    Por zierto, bueno ye estar "patrimonial, pero la berdá, solamén bi ha charradors de l'aragonés, sin más, chen que lo conoxe bien u lo quiere, sin que calga tener o títol ixe de "patrimonial", que ya pude y suena a fetiche. Y por zierto, l'aragonés ba enta debán grazias a toz, y no sería an ye güe si no estase grazias a TOZ.

    Yo solamén podré amanar-me enta o Congreso lo día sabado. Ya nos i trobaremos.

    Que tot baiga bien ta l'aragonés, si no lo femos toz bien y si no autuamos toz con responsabilidá, as chenerazions futuras no nos lo perdonarán. Abremos dixau amortar-se o calibo d'a nuestra luenga milenaria. Que ixo no pase nunca.

    Lanaxa — 13-07-2006 23:12:50

  3. Por l'inte o que ha pasau ye o millor que podeba pasar dadas as condizions inizials. O que sería deseyable ye que d'aquí ta o sabado, ixa lista se plene con ixos nombres que faltan... encara bi ha tiempo y asperanza.

    O problema, me paix, ye que as personas que s'han iu esmarcando d'o prozeso, primero a SLA, dimpués FN y chen d'o CFA, son chen que ferían muita onra pero tienen una autitú masiau escluyén que fa difízil o treballo coleutibo que cal en iste inte.

    Charrando d'a SLA, plego de baxar-me o documento sobre ortografía d'a SLA, que ha nombrau güe Ll. X. Flores en a suya comunicazión.
    http://www.sla-web.org/downloads/Grafia.doc
    Á yo me paix mui intresán y bien pensada (eszeuto en a distinzión entre benasqués y aragonés...). Ai si no estase por ixas autituz presonals...

    Parricero — 13-07-2006 23:41:36

  4. En 33 añadas que fa que soi por l'aragonés, nunca no ebe bisto tanta ilusión, tantas ganas de tirar enta debán como güé.
    Es patrimonials charran d'o suyo dialeuto pero ya se reconeixen en "a casa comuna" l'aragonés. Ye más, charran primero d'aragonés y dimpués d'o suyo dialeuto.
    Ye una pena que belún se autoescluiga porque l'aragonés, siguiendo o biello slogan, ye un quefer de toz. No sobra dengún y s'amenistan toz, academicos u no. L'Academia de l'Aragonés ni puede ni debe ESMOBILIZAR a las asoziazions. Aspero que as asoziazions redoblen a suya faina porque ye más que nesezaria. D'atra man si paramos cuenta en as disensions y quimeras istoricas que arrozegamos entre presonas y asoziazions y si paramos cuenta que dimpués de más de 18 meses emos demostrau que podemos y sabemos treballar por "o común" y emos arribau t'aquí, me fan ganas de chilar -como l'altaboz de l'ave- Prosima aturada, A LUNA!
    Con reconeximién un sin d'él ISTE CONGRESO YE GANANDO O FUTURO D'A LUENGA.

    milorcha — 13-07-2006 23:51:32

  5. Y agora paro cuenta de que en a lista no bi ye o gran Chesús Vázquez Obrador. ¡Cómo m'he puesto olbidar d'el denantes!

    Repito, entre os academicos bi ha chen de balura, no bi ha duda. Pero bi ha una manca de lingüistas y filologos alarmán. Porque caldrá que se faiga una gramatica cheneral de l'aragonés, dizionarios normatibos, manuals d'estilo. Ixa ye a razón de ser d'una Academia, entre atras cosetas.

    Si belún sape más de toponimia altoaragonesa, por exemplo, que Chesús Vázquez, que me lo diga. Ye imposible que una "Academia de l'aragonés" no lo tienga entre os suyos miembros. Impensable.

    En o Consello Asesor de l'Aragonés bi ha una proporzión más razonable de lingüistas y filologos, antiparti d'os "patrimonials".

    Con tot y con ixo, y con a man en o peito y en o corazón, si bella cosa puedo dizir bien altera, ye que aimo l'aragonés y quiero lo millor ta el.
    Que o Congreso baiga por o millor camín y, d'una traza u una atra, más adebán, se troben linias d'entendimiento. Repito, por o bien d'a nuestra quiesta fabla aragonesa. Porque si no ye asinas, malamén...

    Lanaxa — 13-07-2006 23:52:26

  6. Lanaxa, tamién soi d'alcuerdo con tú, pero has de parar cuenta que en a lista que s'aprebará u refusará o sabado i son, amás d'os que diz Charrabís:

    Abril, Carlos
    Arnal, Mª Luisa
    Benítez, Pilar
    Castán, Carmen
    Latas, Óscar
    Marqués, Manuel
    Nabarro, Chusé Inazio
    Nagore, Francho
    Saura, José Antonio
    Tomás, Chabier
    Treviño, Kalu
    Vázquez, Chesús

    Creigo que a lista completa sí ye bien equilibrada tanto en as competenzias d'os suyos miembros (filologos, escritors...) como en a cantidá de patrimonials como por dialeutos.

    Aspero que dica o sabado bi aiga buenas nuebas y más chen d'ista lista azeute estar-ie.

    Parricero — 14-07-2006 00:10:04

  7. Dimpués de tanto triballo por tantas personas con ganas de fer tot o que se pueda y fendo-lo siempre de buen implaz... Ye imposible que tot siga malo. Cal siempre ir entabán... prou que bella begada mos esmorraremos, pero con tozolones se'n alprende.

    Escomenzipia bien... agora a remtar bien y dimpués a zelebrar-lo (ya me amuela no poder aber estau en nogará ista nuei...)

    Mos beyemos!

    Choben — 14-07-2006 00:45:48

  8. Muitas grazias, Parricero, por as tuyas informazions. Yo tamién teneba ixos nombres que ficas en una primera lista, pero en beyer a lista ultima que ha penchato l'amigo Charrabís ya me pensaba que os que no i beyeba incluyitos eban refusau de forma definitiba en formar parti de l'Academia. Si no ye asinas, alabez cal entender que encara bi ha asperanza. Efeutibamén, entre os nombres que menzionas bi ha importans filologos, os filologos que nos mancan y que nos calen.

    Por Dios, sigamos toz chenerosos, olbidemos baralletas que a dengún puesto menan, albandonemos si cal bellas posizions por o bien cheneral de l'aragonés. Imos a salbar ista luenga nuestra, imos a dar-li a dignidá a la que tien dreito, como la tien cualsiquier fabla d'o mundo. Y de paso, imos a dignificar tamién a la chen que la charra, sigan de l'orichen y d'a condizión que sigan. Solamén cal una condizión ta formar parti d'o país de l'aragonés: aimar-lo con toda l'alma.

    Lanaxa — 14-07-2006 01:07:12

  9. En zagueras parix que tamién han azeutau estar miembros de l'Academia Carlos Abril y Manuel Marqués (filologo de o puesto aragonesofablán de Fonz).

    FN y Vazquez (no asinas Oscar que ya ha azeptau) no i son porque no quieren. Más no se puede fer, mas no se les puede pedir. Porque si lo femos más encara amanixerá bel indibiduo dizindo que totas a s lobas enta Nagore son "sabon" y ipocresía, como diziba Bal Palazios, un indibiduo d'o que caldrá parlar fundamén más ta debán.

    fablapensador — 16-07-2006 01:02:46


Comentar



Recordar datos