Laburo España: 250.000 ofertas de empleo

Grabazions en Pandicosa II

Archibau en Notizias • Fecha: 04-12-2005 00:56:35

Charrando con Fernando Blas

- Resumen d'una clamada an que Fernando Blas nos ha contau bellas cosas d'a chen de Pandicosa y a suya amabilidat:

En i hai de tot, pero por un regular os panticutos s'han portau mui bien con éls. I eba una familia que sabeban muitas luengas, que eban feito muitos biaches, que uno d'os chirmans sabeba mesmo oczitano, y ixos yeran mui argüellosos de parlar o panticuto y fer-lo bien.
A resta d'a chen de más de 35 u 40 años lo charran toz.
As mullers puede estar que una mica menos, pero han puesto grabar mesmo a un choben de 34 años con una competenzia lingüistica buena.
O tema con os más chobens ye mal. Ya no lo charran ni lo aprenden.

En os días d'as grabazions, se fazió una fiesta d'achermanamiento con un lugar de Franzia y los combidón a tot o equipo d'imbestigazión, acompañans y grabazion a minchar chuntos. Diz que les dión unas ostras... de buenas y de finetas que en yeran...

- Nos contó un chicot repaso por días y o que s'eba feito cada día:

Biernes: Se graba a Fernando Otal, de Barbenuta, conoxiu mundialmén, y a ixa familia de tres chirmans que parixe que charran panticuto bien denso.

Sabado: Se fa una chicota pelicula por as carreras d'o lugar. Con una camara mobil de Modelika, y puyando-ie a más tecnicos, de puede fer una chicota representazión en panticuto. Ixo quitó muito tiempo por o tema d'as repetizios y tomas tipicas d'os rodaches.
Pero a chen mui maja y con ganas de fer cosas. Parixe que qui quiere charrar y aprender allí panticuto, lo puede fer con normalidat.

Tamién actuón as mullers y cantón jotas.

Domingo: se grabó a más chen de por allí, con atros eszenarios y puestos.

En resumen, que grabón a chen de cuasi toda a bal, dende O Pueyo dica a chobens de Sallén.

L'ayuntamiento se portón chenial, y i abió más requesta que no pensaban de chen, de periodistas, d'articlos que se'n fazión en os meyos de comunicazión, como Heraldo, Pirineo Aragonés, Radios, Periodicos...

- Bels temas lingüisticos y curiosidaz.

-Os articlos son tanto "os", "ros" (zaga bocal) como "es". Parixe que "es" ye más común que no pensaban.
-"Gosar" como berbo auxiliar (tipo chistabín)
-"Bel", "bela" (con simplificazión d'a cheminada), y "bela un" con conserbazión d'o morfo de femenino.
-Adaptazión aragonesas como "chuerga".
-Rasgos zentrals como articlos, partizipio en -to u condizional en -rba que no son mica comuns en o dominio lingüistico aragonés ni sisquiera posibles beluns en o estandar, pero que encara se conserban en ixa bal con total bichenzia.
-"Guaire" gramaticalizau chunto con "mui", asinas que se diz: "no ye mui guaire". Pero encara i eba una persona que lo feba serbir bien.
-"Mica" con a balor de "nunca" tipica d'os dialectos orientals.
-Oczitanismos (u no) como "botura", "archen"... Con o tema d'archen cal recordar que ye común en aragonés mediebal (argent).

En cheneral, y encara que ya se contaba con o mui buen treballo de Francho Nagore, trobón más elementos similars con as bals orientals que parixe que no i amanixeban. Ye, alabez, unatra d'as modalidaz an que caldría zentrar un estudio más fundo y detallau.

Grazias a Fernando Blas por o suyo tiempo, espero que continen con ixe treballo tan bueno (y poco conoxiu y espardiu) que fan.
Os bideos serán remataus d'editar en un mes.

Escrito por Charrabís
(2) Comentarios • (0) ReferenciasBinclo pernanén


Referencias (URL para referencias)


Comentarios

  1. Tot esta tema d'o "redescubrimiento" d'o Panticuto a radiz d'o treballo de os Fernandos me parix de zenzia fizión.

    ¿Cómo ye de dar que no sabesenos que o Panticuto ye tan bibo? Parix que sigasenos parlando d'una tribu inzesible de l'amazonas.. cuan somos charrando d'una bal con muito buenas comunicazion con 2 estazion d'esqui, con un camatón de turistas, d'otels, de bida...

    Esta no ye a imachen d'un Agüero ixublidau, d'un biello de San Felizes no... somos charrando d'un entorno mesmo con una filosofia urbana. Yo soi estato en Sallen de Galligo esta semana y fendo orella en una tabierna he puesto sentir charrar aragonés a una colleta de 3 treballador entre 30 y 50 añadas. ¿Tan difízil ha estau ir-ie toz estes años?

    Tamién ba per la chen patrimonial que en ha pasau de tot en este tiempo. ¿No saben os pandicutos que charraban panticuto? ¿Tan mica aprezio le teneban que no son estaus capazes de gastar-sen cuatro perras ta fer un bocabulario?

    Dizimos que no nos amanamos enta os patrimonials, pero parix que ellos relegan a suya "responsabilidat" en ixos tan creticaus de a fabla, que si no i ban estes no fan cosa.

    Con os diners que i ha en Pandicosa y a situazion de a luenga, me parix increyible que no i aiga abiu a mes menima iniziatiba en toz estes años dende o conzello panticuto ta fer bella cosa... antiparte de clamar Os Diaples a un pub-discoteca y meter O Bachato en un cartel d'una zequia.

    Como digo, esto de l'aragonés ye surreyalista. Ni os que charran fan cosa porque no les intresa, y a os que les intresa parix que no se quieren enterar de que se charra (dende o libro de Nagore a abiu decadas d'años sufiziéns ta puyar y beyer a situazion d'a luenga). En fin....

    fablapensador — 04-12-2005 17:28:19

  2. Por a nuestra parte, y que conste que estoi que tiens muita razón, puedo alegar que si se leye o primer parrafo d'o estudio de Nagore, y cuentas con o factor castellanizazión total y turistas a rabaños dende fa 20 años, se te'n iban as ganas d'estudiar-lo.

    "En todos estos sitios el aragonés está casi perdido [en bels d'os lugars d'a bal]", "Aunque en todos es posible todavía oir de los viejos palabras y frases en aragonés".
    Y diz que o zaguer puesto an que se puede sentir aragonés de buen nibel ye en Pandicosa. Y ya con castellanismos.

    Con ixo y con que como ya eba feito un estudio Nagore y encara güe i hai puestos an que no se'n ha feito garra, pos igual por ixo ha estau una zona menos potenziada.

    Tiens razón que i hai muitas cosas a fer, y que no podemos fer-lo tot os foranos (encara que cada begada más a chen d'os ligar se i fan), pero cómo se puede soluzionar? Con telebisión? Con una Lei de Luengas que no se fa?

    O tema ye complicau, y ta si os que leyez isto tos fa ganas, cal encara estudiar muito, y estudiar-lo millor. Asinas que ya sabez: t'o campo a treballar y estudiar.

    Charrabís — 05-12-2005 13:32:48


Comentar



Recordar datos




LaInformacion.com lainformacion.com - Medio Oficial de los Premios Bitacoras 2009