Enta a coofizialidat
Güe, leigo en a portada d'o Heraldo: "Aragón apoyará as suyas luengas por lei sin declarar a coofizialidat".
Dimpués, tamién en a Ziber Rufierta bels comentarios.
En as pachinas 4 y 5 se fa un estudio detallau de tot o relazionau con a lei de Luengas.
Podez leyer-lo en La nueva ley de Lenguas dará pasos hacia la cooficialidad sin declararla expresamente, encara que no i amanixe tot l'articlo.
Una critica: os mapas que han publicau (d'os catedraticos Zorraquino y Enguita) no son bien feitos (se contradizen o mapa d'alto y o d'abaxo, bels topónimos son bilingües, belatros no, i hai zonas mal clasificadas...). No son representatibos d'a reyalidat actual de l'aragonés ni as linias dialectals son bien dibuxadas. Fa pena que s'informen tanto ta unas cosas y dimpués metan ixos mapas.
M'acuerdo que tamién los fazión serbir en l'articlo "¿Una academia de la lengua aragonesa?" fa bels meses...
Ya yera ora que Aragón tenese una lei de Luengas, ye incomprensible que una luenga como l'aragonés, chemecando como un animalet antes de morir, dica o 2005 no aiga teniu un prozeso de normalizazión.
Estoi que en l'amostranza cal fer as cosas ascape. En as zonas an que encara se charra, caldría prenzipiar ya iste curso. O sistema que apoyaría yo sería un aprendizache d'a modalidat materna en os primers años d'educazión. Dimpués, cuan os zagals tienen más años, ir escastellanizando y pulindo o lenguache. En atra etapa caldría amostrar-les a modalidat común de l'aragonés, lenguaches tecnicos y tot ixo. Creigo que ya i hai plans, y atras comunidaz nos podrían aduyar en ixo.
O reconozimiento y l'amostranza d'as luengas propias de cada comunidat ya s'ha feito en Galizia, Asturias, País Basco, Nabarra, Cataluña, Balenzia y as Islas Balears. No han teniu guaires problemas y no s'ha rematau o mundo por amostrar-lo en colechios u tener una telebisión. En Aragón tampoco no pasará cosa. No sé ta qué tanto miendo en a soziedat.
Aspero, como toz, que a la fin se faiga una lei que pueda ir millorando-se. Que as cosas se faigan ascape y bien, porque si no, l'aragonés no tendrá futuro, encara que ta muitos (mal informaus) ya ye muerto, zito o berso de Guineu:
"Els que guerra asobent m'han procurau
y ya me ban creyer feito trozez
con yo s'han trafucau, prou que el beyez;
estigo como mai, ixo ha pasau."
Guineu — 12-07-2005 08:57:06
Charrabís — 12-07-2005 13:41:16